082.999.6886 - 082.999.6633 - 082.999.3663

ROI LÀ GÌ? CÔNG THỨC TÍNH ROI CHUẨN VÀ VÍ DỤ CHO DOANH NGHIỆP

Tony Dzung
Ngày 16 tháng 10 năm 2026, lúc 18:15

Mục lục [Ẩn]

  • 1. ROI là gì?
  • 2. Công thức tính ROI chuẩn và cách đọc kết quả
    • 2.1. Công thức tính ROI cơ bản
    • 2.2. Lợi nhuận ròng trong công thức ROI gồm những khoản nào?
    • 2.3. ROI âm, bằng 0 và dương nói lên điều gì?
    • 2.4. ROI theo năm: so sánh hai khoản đầu tư khác thời gian
  • 3. Cách tính ROI trong từng lĩnh vực kèm ví dụ thực tế
    • 3.1. ROI trong marketing và quảng cáo
      • ROI đơn đầu và ROI vòng đời khách hàng
    • 3.2. ROI khi đầu tư máy móc, tài sản
    • 3.3. ROI của dự án nội bộ: phần mềm, đào tạo, quy trình
  • 4. Chỉ số ROI bao nhiêu là tốt?
    • 4.1. ROI phải cao hơn chi phí vốn
    • 4.2. ROI phải hơn phương án thay thế
    • 4.3. ROI cần được điều chỉnh theo rủi ro và thời gian
  • 5. Ý nghĩa và hạn chế của chỉ số ROI với doanh nghiệp
    • 5.1. Ý nghĩa: ngôn ngữ chung để phân bổ ngân sách
    • 5.2. Hạn chế: bỏ qua thời gian, rủi ro, giá trị dài hạn và dễ bị “làm đẹp”
  • 6. Phân biệt ROI với ROAS, ROE, ROA và ROIC
    • 6.1. ROI và ROAS
    • 6.2. ROI và ROE, ROA, ROIC
  • 7. Cách cải thiện chỉ số ROI cho doanh nghiệp
    • 7.1. Đo lường đúng bằng bảng ROI theo kênh
    • 7.2. Tăng biên lợi nhuận trên mỗi đơn hàng
    • 7.3. Tăng giá trị vòng đời khách hàng
    • 7.4. Dồn ngân sách sang kênh có ROI cao, cắt kênh lỗ
    • 7.5. Giảm phụ thuộc vào quảng cáo trả phí
  • 8. Câu hỏi thường gặp về ROI
    • 8.1. Nên đo ROI bao lâu một lần?
    • 8.2. ROI khác thời gian hoàn vốn như thế nào?
    • 8.3. Tính ROI bằng Excel như thế nào?
  • Kết luận

ROI là gì? ROI (Return on Investment) là tỷ suất lợi nhuận trên chi phí đầu tư, cho biết mỗi đồng bỏ ra mang về bao nhiêu đồng lãi ròng. Rất nhiều doanh nghiệp tính ROI bằng doanh thu thay vì lợi nhuận nên thấy chiến dịch “lãi 300%” trong khi thực tế đang lỗ. Cùng tìm hiểu công thức tính ROI chuẩn, ví dụ cụ thể và cách đọc đúng chỉ số này ngay sau đây!

Điểm qua nội dung chính của bài:

  • ROI là gì và vì sao ROI đo hiệu quả chứ không đo quy mô.
  • Công thức tính ROI chuẩn, cách quy đổi ROI theo năm.
  • Ba ví dụ tính ROI: chiến dịch quảng cáo, máy móc, phần mềm CRM.
  • ROI bao nhiêu là tốt, cách đặt mức ROI tối thiểu cho từng dự án.
  • Phân biệt ROI với ROAS, ROE, ROA, ROIC và bảng theo dõi ROI theo kênh.

1. ROI là gì?

ROI là gì? ROI là viết tắt của Return on Investment, nghĩa là tỷ suất hoàn vốn đầu tư. Đây là chỉ số đo tỷ lệ giữa lợi nhuận ròng thu được và chi phí đã bỏ ra cho một khoản đầu tư, một chiến dịch hoặc một dự án.

Nói đơn giản, chỉ số ROI trả lời câu hỏi mà mọi chủ doanh nghiệp đều cần biết trước khi chi tiền: bỏ ra 100 đồng thì thu về bao nhiêu đồng lãi thật sự. ROI 30% nghĩa là mỗi 100 đồng đầu tư tạo ra 30 đồng lợi nhuận ròng sau khi đã trừ hết chi phí.

Điểm quan trọng là ROI đo hiệu quả chứ không đo quy mô. Hai dự án cùng mang về 100 triệu tiền lãi chưa chắc tốt như nhau. Dự án A cần 200 triệu vốn cho ROI 50%, dự án B cần 1 tỷ vốn chỉ cho ROI 10%. Với cùng số vốn, dự án A tạo ra giá trị gấp 5 lần.

Vì vậy, hiểu đúng ROI là gì giúp chủ doanh nghiệp chuyển từ câu hỏi “lãi bao nhiêu tiền” sang câu hỏi đúng hơn: “đồng vốn nào đang làm việc hiệu quả nhất”.

ROI là gì? ROI là tỷ suất lợi nhuận ròng trên chi phí đầu tư
ROI là gì? ROI là tỷ suất lợi nhuận ròng trên chi phí đầu tư

2. Công thức tính ROI chuẩn và cách đọc kết quả

Công thức tính ROI chuẩn là lấy lợi nhuận ròng chia cho chi phí đầu tư rồi nhân 100%. Công thức rất đơn giản, nhưng phần lớn sai sót nằm ở việc xác định “lợi nhuận ròng” và ở việc so sánh các khoản đầu tư có thời gian khác nhau. Mục này đi qua 4 điểm:

  • Công thức tính ROI cơ bản
  • Các khoản phải trừ khi tính lợi nhuận ròng
  • Cách đọc ROI âm, bằng 0 và dương
  • ROI theo năm khi so sánh hai khoản đầu tư
Công thức tính ROI chuẩn cho doanh nghiệp
Công thức tính ROI chuẩn cho doanh nghiệp

2.1. Công thức tính ROI cơ bản

ROI = (Lợi nhuận ròng / Chi phí đầu tư) x 100%

Trong đó, lợi nhuận ròng bằng tổng giá trị thu về trừ đi tổng chi phí đầu tư. Vì vậy công thức cũng thường được viết dưới dạng ROI = (Giá trị thu về - Chi phí đầu tư) / Chi phí đầu tư x 100%.

Ví dụ: doanh nghiệp bỏ 200 triệu mở thêm một quầy bán hàng, sau một năm quầy tạo ra 50 triệu lợi nhuận ròng. ROI của khoản đầu tư này là 50 / 200 x 100% = 25%.

2.2. Lợi nhuận ròng trong công thức ROI gồm những khoản nào?

Lợi nhuận ròng trong công thức tính ROI là phần tiền còn lại sau khi trừ mọi chi phí phát sinh vì khoản đầu tư đó, không phải doanh thu. Đây là chỗ sai phổ biến nhất. Khi tính, anh/chị cần trừ đủ các nhóm chi phí sau:

  • Giá vốn hàng bán: chi phí nhập hàng hoặc sản xuất ra sản phẩm đã bán được nhờ khoản đầu tư.
  • Chi phí biến đổi theo đơn: phí vận chuyển, phí sàn thương mại điện tử, hoa hồng nhân viên bán hàng, chi phí hoàn hàng.
  • Chi phí nhân sự và công cụ: lương phần thời gian nhân sự dành cho dự án, phần mềm, phí agency.
  • Chi phí vốn: lãi vay nếu khoản đầu tư dùng vốn đi vay.

Nếu chỉ lấy doanh thu trừ ngân sách quảng cáo, kết quả sẽ cao hơn thực tế nhiều lần và dẫn tới quyết định đổ thêm tiền vào một kênh đang âm thầm lỗ.

2.3. ROI âm, bằng 0 và dương nói lên điều gì?

Dấu của ROI cho biết khoản đầu tư đang lỗ, hòa vốn hay có lãi, và mỗi trường hợp đòi hỏi một hành động khác nhau.

Kết quả ROI

Ý nghĩa

Hành động gợi ý

ROI < 0

Khoản đầu tư làm mất vốn

Dừng hoặc tái cấu trúc, tìm nguyên nhân lỗ

ROI = 0

Hòa vốn, chưa tạo ra giá trị

Đánh giá chi phí cơ hội, tối ưu trước khi mở rộng

ROI > 0

Có lãi

So với mức ROI tối thiểu (mục 4) trước khi tăng ngân sách

ROI âm không phải lúc nào cũng xấu. Một chiến dịch thu hút khách hàng mới có thể âm ở đơn đầu tiên nhưng dương khi tính cả các lần mua lại (xem cách tính ROI vòng đời ở mục 3.1). Vì vậy cần xác định rõ khung thời gian tính ROI ngay từ đầu.

2.4. ROI theo năm: so sánh hai khoản đầu tư khác thời gian

Công thức ROI cơ bản bỏ qua yếu tố thời gian. Vì vậy, khi so sánh hai khoản đầu tư có thời gian khác nhau, cần quy đổi về ROI theo năm.

ROI theo năm = (1 + ROI tổng)^(1/n) - 1, với n là số năm nắm giữ khoản đầu tư.

Ví dụ: phương án A cho ROI 50% sau 2 năm, phương án B cho ROI 30% sau 1 năm. Nhìn qua, A có vẻ tốt hơn. Quy đổi theo năm, A chỉ đạt khoảng 22,5%/năm (căn bậc hai của 1,5 trừ 1), trong khi B đạt 30%/năm. Phương án B mới là lựa chọn sinh lời nhanh hơn.

>>> XEM THÊM: QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP LÀ GÌ? 6 BƯỚC LÀM BÀI BẢN CHO SME

3. Cách tính ROI trong từng lĩnh vực kèm ví dụ thực tế

Cách tính ROI giữ nguyên một công thức, nhưng mỗi lĩnh vực có cách xác định “lợi nhuận” và “chi phí” khác nhau. Ba tình huống dưới đây là những khoản chi mà doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam gặp thường xuyên nhất:

  • ROI trong marketing và quảng cáo
  • ROI khi đầu tư máy móc, tài sản
  • ROI của dự án nội bộ như phần mềm, đào tạo
Cách tính ROI trong từng lĩnh vực của doanh nghiệp
Cách tính ROI trong từng lĩnh vực của doanh nghiệp

3.1. ROI trong marketing và quảng cáo

ROI trong marketing đo lợi nhuận ròng mà một chiến dịch tạo ra so với toàn bộ chi phí marketing của chiến dịch đó. Công thức: ROI marketing = (Lợi nhuận gộp từ doanh thu chiến dịch - Chi phí marketing) / Chi phí marketing x 100%.

Ví dụ một shop mỹ phẩm online chạy quảng cáo trong một tháng, giá trị đơn trung bình 400.000 đồng:

  • Chi phí quảng cáo: 100 triệu đồng
  • Doanh thu từ chiến dịch: 400 triệu đồng (1.000 đơn từ 1.000 khách mới)
  • Giá vốn hàng bán (50% doanh thu): 200 triệu đồng
  • Phí vận chuyển, phí sàn, hoàn hàng: 40 triệu đồng

Lợi nhuận gộp sau chi phí biến đổi = 400 - 200 - 40 = 160 triệu. Lợi nhuận ròng của chiến dịch = 160 - 100 = 60 triệu. ROI = 60 / 100 = 60%.

Nếu tính sai bằng cách lấy doanh thu trừ quảng cáo, kết quả là (400 - 100) / 100 = 300%. Con số 300% khiến chủ shop muốn nhân đôi ngân sách, trong khi biên an toàn thực tế mỏng hơn nhiều.

ROI đơn đầu và ROI vòng đời khách hàng

Câu chuyện chưa dừng ở tháng đầu tiên. Giả sử trong 6 tháng sau, 30% trong số 1.000 khách mua lại một lần nhờ chăm sóc qua Zalo và email, chi phí chăm sóc 10 triệu:

  • Doanh thu mua lại: 300 đơn x 400.000 = 120 triệu
  • Lợi nhuận gộp (biên 40%): 48 triệu, trừ 10 triệu chăm sóc còn 38 triệu
  • ROI vòng đời = (60 + 38) / (100 + 10) ≈ 89%

Cùng một chiến dịch, ROI tăng từ 60% lên khoảng 89% nhờ tính đúng giá trị khách quay lại. Vì vậy, doanh nghiệp chăm sóc khách cũ tốt có thể chấp nhận chi phí thu hút khách cao hơn đối thủ mà vẫn có lãi.

Với từng kênh, cách xác định chi phí và lợi nhuận như sau:

Kênh

Chi phí cần tính

Lợi nhuận cần tính

Quảng cáo trả phí

Ngân sách quảng cáo, phí agency, sản xuất nội dung quảng cáo

Lợi nhuận gộp từ đơn hàng gắn với quảng cáo

SEO, content

Lương nhân sự, công cụ, chi phí viết bài trong 6-12 tháng

Lợi nhuận gộp từ đơn hàng đến từ tìm kiếm tự nhiên

Email, Zalo, chăm sóc khách cũ

Phần mềm, nhân sự soạn và vận hành

Lợi nhuận gộp từ đơn mua lại có nguồn từ kênh này

3.2. ROI khi đầu tư máy móc, tài sản

ROI khi đầu tư tài sản cần tính trên toàn bộ vòng đời sử dụng và quy đổi theo năm để so với chi phí vốn.

Ví dụ một xưởng in bao bì mua máy in mới giá 1,2 tỷ đồng. Trong 3 năm, máy giúp tăng tổng cộng 1,5 tỷ lợi nhuận (đã trừ điện, bảo trì, nhân công vận hành). Hết 3 năm, máy thanh lý được 200 triệu.

  • Tổng giá trị thu về: 1,5 + 0,2 = 1,7 tỷ
  • ROI tổng = (1,7 - 1,2) / 1,2 = 41,7%
  • ROI theo năm = (1,417)^(1/3) - 1 ≈ 12,3%/năm
  • Thời gian hoàn vốn: 1,2 tỷ / 0,5 tỷ lợi nhuận mỗi năm = 2,4 năm

Nếu vay vốn mua máy với lãi suất giả định 10%/năm, phần chênh lệch thực chỉ khoảng 2,3 điểm phần trăm mỗi năm. Con số 41,7% nhìn hấp dẫn, nhưng quy theo năm thì biên an toàn khá mỏng.

3.3. ROI của dự án nội bộ: phần mềm, đào tạo, quy trình

ROI của dự án nội bộ được tính bằng cách quy đổi các lợi ích như tiết kiệm thời gian, giảm sai sót, tăng tỷ lệ khách quay lại ra tiền.

Ví dụ doanh nghiệp chi 150 triệu triển khai phần mềm CRM và đào tạo đội bán hàng. Trong 12 tháng:

  • Tỷ lệ khách mua lại tăng, mang thêm 180 triệu lợi nhuận gộp
  • Giảm hai vị trí nhập liệu bán thời gian, tiết kiệm 60 triệu
  • Chi phí duy trì phần mềm: 30 triệu

Lợi ích ròng = 180 + 60 - 30 = 210 triệu. ROI = (210 - 150) / 150 = 40%. Điều kiện để con số này đáng tin là doanh nghiệp phải đo tỷ lệ mua lại trước khi triển khai, nếu không sẽ không biết phần tăng thêm đến từ đâu.

Cả ba ví dụ chỉ đúng khi dữ liệu chi phí và nguồn đơn hàng được ghi nhận đầy đủ. Nếu anh/chị muốn đội ngũ chuyên gia cùng rà lại cách đo ROI cho từng mảng trong doanh nghiệp, có thể tham khảo chương trình tư vấn doanh nghiệp Business Master do Mr. Tony Dzung trực tiếp dẫn dắt.

4. Chỉ số ROI bao nhiêu là tốt?

Không có mức ROI “tốt” chung cho mọi doanh nghiệp. ROI được coi là tốt khi vượt qua mức ROI tối thiểu của chính dự án đó, được xác định qua ba mốc đối chiếu:

  • ROI phải cao hơn chi phí vốn
  • ROI phải hơn phương án thay thế
  • ROI cần điều chỉnh theo rủi ro và thời gian
ROI bao nhiêu là tốt? Ba mốc đối chiếu doanh nghiệp cần dùng
ROI bao nhiêu là tốt? Ba mốc đối chiếu doanh nghiệp cần dùng

4.1. ROI phải cao hơn chi phí vốn

Chi phí vốn là mức lợi nhuận tối thiểu mà nguồn tiền đó đòi hỏi. Nếu dùng vốn vay, đó là lãi suất vay. Nếu dùng vốn tự có, đó là mức sinh lời anh/chị kỳ vọng hoặc có thể đạt được ở kênh an toàn hơn. ROI theo năm thấp hơn chi phí vốn nghĩa là khoản đầu tư đang phá hủy giá trị dù vẫn “có lãi” trên sổ sách.

4.2. ROI phải hơn phương án thay thế

Mỗi đồng vốn chỉ dùng được một lần. Chiến dịch ROI 40% là tốt, nhưng nếu cùng khoản tiền đặt vào remarketing cho tệp khách cũ mang về ROI 90% thì 40% chưa phải lựa chọn tối ưu. ROI vì thế là công cụ để xếp hạng các phương án, không chỉ để chấm đạt hay không đạt.

4.3. ROI cần được điều chỉnh theo rủi ro và thời gian

Dự án càng rủi ro, thu hồi vốn càng lâu thì mức ROI đòi hỏi càng cao. Cách làm thực tế là đặt mức ROI tối thiểu = chi phí vốn + phần bù rủi ro, rồi chỉ duyệt dự án vượt mức này.

Loại dự án

Ví dụ

Phần bù rủi ro gợi ý

Mức ROI tối thiểu/năm (vay 10%)

Mở rộng việc đang làm tốt

Thêm máy cho đơn hàng sẵn có

Thấp, khoảng 3-5%

Khoảng 13-15%

Kênh hoặc sản phẩm mới

Mở kênh TikTok Shop, ra dòng sản phẩm mới

Trung bình, khoảng 8-10%

Khoảng 18-20%

Thị trường hoàn toàn mới

Mở chi nhánh tỉnh khác, mô hình mới

Cao, từ 15% trở lên

Từ 25% trở lên

Phần bù rủi ro trong bảng là mức tham khảo, mỗi doanh nghiệp cần tự điều chỉnh theo khẩu vị rủi ro. Áp vào ví dụ máy in ở mục 3.2, ROI 12,3%/năm chưa với tới mức tối thiểu 13-15% kể cả khi máy chỉ phục vụ đơn hàng sẵn có. Nếu mua máy để chạy một mảng mới, khoảng cách còn xa hơn.

Nhiều tài liệu marketing hay nhắc tới tỷ lệ “5:1” như một ngưỡng tốt. Tuy nhiên, đó thường là tỷ lệ doanh thu trên chi phí (gần với ROAS), không phải ROI tính trên lợi nhuận ròng.

5. Ý nghĩa và hạn chế của chỉ số ROI với doanh nghiệp

ROI giúp so sánh mọi khoản chi trên cùng một thước đo, nhưng nếu dùng một mình có thể dẫn tới quyết định sai:

  • Ý nghĩa: ngôn ngữ chung để phân bổ ngân sách
  • Hạn chế: bỏ qua thời gian, rủi ro, giá trị dài hạn và dễ bị “làm đẹp”
Ý nghĩa và hạn chế của ROI trong quản trị doanh nghiệp
Ý nghĩa và hạn chế của ROI trong quản trị doanh nghiệp

5.1. Ý nghĩa: ngôn ngữ chung để phân bổ ngân sách

  • So sánh được những khoản chi khác bản chất: một chiến dịch quảng cáo, một máy in mới và một khóa đào tạo nhân sự đều quy về cùng một tỷ lệ phần trăm.
  • Buộc mỗi phòng ban chứng minh hiệu quả: marketing phải trả lời được đã tạo ra bao nhiêu lợi nhuận, không chỉ lượt tiếp cận.
  • Phát hiện sớm khoản đầu tư lỗ: đo ROI định kỳ giúp dừng kênh kém hiệu quả trước khi tiêu hết ngân sách.

5.2. Hạn chế: bỏ qua thời gian, rủi ro, giá trị dài hạn và dễ bị “làm đẹp”

  • Không tính thời gian và rủi ro: ROI tổng không cho biết khoản lãi đến sau 1 năm hay 5 năm, và hai dự án cùng ROI 30% có thể rủi ro rất khác nhau.
  • Bỏ sót giá trị dài hạn: xây thương hiệu, đào tạo đội ngũ có lợi ích khó quy ra tiền trong ngắn hạn nên dễ bị đánh giá thấp. Cách khắc phục là đo qua chỉ số trung gian như tỷ lệ khách quay lại, tỷ lệ nghỉ việc, năng suất trên mỗi nhân sự rồi quy ra tiền.
  • Dễ bị làm đẹp: chỉ cần bỏ bớt một khoản chi phí hoặc dùng doanh thu thay lợi nhuận, ROI có thể tăng gấp nhiều lần.
  • Dễ quy công sai: khách có thể thấy quảng cáo, đọc bài viết rồi mới mua qua tin nhắn. Nếu chỉ ghi công cho kênh chạm cuối, các kênh khác bị đánh giá thấp. Cách kiểm tra là tạm dừng một kênh ngắn hạn và đo doanh thu thực sự giảm bao nhiêu.

Vì vậy, ROI nên được đọc cùng quản lý dòng tiền, thời gian hoàn vốn và các chỉ số khác. Nếu anh/chị chưa quen với các báo cáo này, bài viết về cách đọc báo cáo tài chính là điểm khởi đầu phù hợp.

6. Phân biệt ROI với ROAS, ROE, ROA và ROIC

ROI đo hiệu quả một khoản đầu tư cụ thể, ROAS chỉ đo doanh thu trên chi phí quảng cáo, còn ROE, ROA, ROIC đo hiệu quả sử dụng vốn của cả doanh nghiệp:

Chỉ số

Công thức

Trả lời câu hỏi

ROI

Lợi nhuận ròng / Chi phí đầu tư

Khoản đầu tư này có đáng tiền không?

ROAS

Doanh thu từ quảng cáo / Chi phí quảng cáo

Mỗi đồng quảng cáo mang về bao nhiêu doanh thu?

ROE

Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu bình quân

Vốn của chủ sở hữu sinh lời bao nhiêu?

ROA

Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân

Toàn bộ tài sản được dùng hiệu quả đến đâu?

ROIC

Lợi nhuận hoạt động sau thuế / Vốn đầu tư (vốn chủ + nợ vay)

Mô hình kinh doanh có tạo ra giá trị trên vốn không?

Phân biệt ROI với ROAS, ROE, ROA và ROIC
Phân biệt ROI với ROAS, ROE, ROA và ROIC

6.1. ROI và ROAS

ROAS dùng doanh thu, ROI dùng lợi nhuận ròng. ROAS 4 nghĩa là 1 đồng quảng cáo mang về 4 đồng doanh thu, nhưng chưa nói gì về lãi lỗ. Với shop mỹ phẩm ở mục 3.1, ROAS bằng 4 nhưng ROI chỉ 60%.

Để biết ROAS bao nhiêu thì bắt đầu có lãi, dùng công thức ROAS hòa vốn = 1 / Biên lợi nhuận gộp sau chi phí biến đổi. Shop có biên 40% (160/400) thì ROAS hòa vốn là 2,5. Mọi chiến dịch có ROAS dưới 2,5 đều đang lỗ, dù doanh thu tăng. Đây là con số đầu tiên anh/chị nên yêu cầu đội marketing hoặc agency ghi rõ trong mọi báo cáo.

6.2. ROI và ROE, ROA, ROIC

ROE, ROA, ROIC là chỉ số cấp doanh nghiệp, lấy số liệu từ báo cáo kết quả kinh doanh và bảng cân đối kế toán. ROI giúp quyết định từng khoản chi, còn ROE, ROIC cho biết tổng thể mô hình có đang sinh lời trên vốn hay không.

7. Cách cải thiện chỉ số ROI cho doanh nghiệp

Biết ROI là gì và tính đúng mới chỉ là bước đầu. Muốn cải thiện ROI, doanh nghiệp có hai đòn bẩy: tăng lợi nhuận thu về trên mỗi khoản chi hoặc giảm chi phí cho cùng một kết quả. Năm cách cụ thể:

  • Đo lường đúng bằng bảng ROI theo kênh
  • Tăng biên lợi nhuận trên mỗi đơn hàng
  • Tăng giá trị vòng đời khách hàng
  • Dồn ngân sách sang kênh có ROI cao, cắt kênh lỗ
  • Giảm phụ thuộc vào quảng cáo trả phí
Cách cải thiện chỉ số ROI cho doanh nghiệp
Cách cải thiện chỉ số ROI cho doanh nghiệp

7.1. Đo lường đúng bằng bảng ROI theo kênh

Nhiều doanh nghiệp không biết ROI thật của từng kênh vì đơn hàng không được gắn nguồn. Bước đầu tiên là gắn mã nguồn cho mọi đơn, tách giá vốn theo sản phẩm, rồi đưa toàn bộ về một bảng theo dõi hàng tháng như ví dụ dưới (biên lợi nhuận gộp 40%, ROAS hòa vốn 2,5):

Kênh

Chi phí

Doanh thu

Lợi nhuận gộp

ROAS

ROI

Quảng cáo Facebook

100 triệu

400 triệu

160 triệu

4,0

60%

Google Search

40 triệu

200 triệu

80 triệu

5,0

100%

TikTok Ads

60 triệu

180 triệu

72 triệu

3,0

20%

Booking KOC

50 triệu

100 triệu

40 triệu

2,0

-20%

Nhìn bảng, kênh KOC có doanh thu 100 triệu nhưng đang lỗ 10 triệu, còn Google Search có ROI cao nhất dù doanh thu nhỏ hơn Facebook. Anh/chị có thể bổ sung các chỉ số đo lường hiệu quả marketing như chi phí trên mỗi khách hàng, tỷ lệ mua lại để có bức tranh đầy đủ.

7.2. Tăng biên lợi nhuận trên mỗi đơn hàng

Biên lợi nhuận càng cao thì ROAS hòa vốn càng thấp và mọi kênh đều dễ có lãi hơn. Với shop ở trên, nếu nâng biên từ 40% lên 50% nhờ bán combo, ROAS hòa vốn giảm từ 2,5 xuống 2,0 và kênh KOC lập tức về mức hòa vốn. Cách thường dùng là bán kèm, upsell sản phẩm giá trị cao hơn, đàm phán lại giá nhập và rà soát chính sách miễn phí vận chuyển.

7.3. Tăng giá trị vòng đời khách hàng

Như ví dụ ở mục 3.1, chỉ cần 30% khách quay lại một lần, ROI chiến dịch đã tăng từ 60% lên khoảng 89%. Khi tăng giá trị vòng đời khách hàng (CLV) bằng chương trình thành viên, nhắc mua lại đúng chu kỳ dùng sản phẩm, cùng một khoản chi thu hút khách sẽ mang về lợi nhuận qua nhiều lần mua.

7.4. Dồn ngân sách sang kênh có ROI cao, cắt kênh lỗ

So ROAS của từng kênh với ROAS hòa vốn. Kênh nào nằm dưới ngưỡng liên tục 2-3 chu kỳ thì giảm ngân sách hoặc tái cấu trúc, chuyển tiền sang kênh ROI cao hơn theo từng bước, vì ROI thường giảm khi một kênh bị đẩy ngân sách quá nhanh. Tư duy data driven giúp quyết định dựa trên số liệu thay vì cảm giác.

7.5. Giảm phụ thuộc vào quảng cáo trả phí

Doanh nghiệp chỉ sống nhờ quảng cáo sẽ có ROI giảm dần khi chi phí quảng cáo tăng. Xây phễu bán hàng với các kênh tự nhiên như SEO, cộng đồng, khách giới thiệu giúp hạ chi phí bình quân trên mỗi khách.

Theo khảo sát CMO Spend Survey 2025 của Gartner trên 402 lãnh đạo marketing tại Bắc Mỹ, Anh và châu Âu, ngân sách marketing chỉ đứng ở mức 7,7% doanh thu và 59% CMO cho biết không đủ ngân sách để thực thi chiến lược. Khi ngân sách khó tăng, cách bền vững nhất là làm cho mỗi đồng chi ra có ROI cao hơn. Nếu agency chỉ báo cáo lượt tiếp cận hay ROAS, bài phân tích về phòng marketing thuê ngoài sẽ giúp anh/chị đặt lại yêu cầu đo lường.

Thực tế, nhiều chủ doanh nghiệp đang tiêu tiền cho marketing mà không biết điều gì thật sự tạo ra khách hàng. Khi dừng quảng cáo là doanh thu giảm, đó là dấu hiệu doanh nghiệp đang thiếu một hệ thống đo lường và tăng trưởng bài bản.

Với 16 năm trực tiếp xây dựng hệ sinh thái HBR Holdings gồm 4 thương hiệu giáo dục và hơn 1.400 nhân sự, Mr. Tony Dzung cùng đội ngũ chuyên gia đã đồng hành với hơn 100.000 học viên là chủ doanh nghiệp, lãnh đạo. Anh Nguyễn Văn Chiến, CEO 1900 Hair Salon, ghi nhận doanh thu tăng gần 3 lần ngay trong giai đoạn đại dịch sau khi tham gia Business Master. Các workshop của Trường Doanh nhân HBR giúp anh/chị xây hệ thống marketing, bán hàng đo lường được đến từng đồng.

8. Câu hỏi thường gặp về ROI

8.1. Nên đo ROI bao lâu một lần?

Quảng cáo trả phí nên đo theo tuần hoặc tháng. SEO, content, xây thương hiệu nên đo theo quý hoặc 6-12 tháng. Đầu tư tài sản nên đo theo năm và theo vòng đời.

8.2. ROI khác thời gian hoàn vốn như thế nào?

ROI cho biết lãi bao nhiêu phần trăm. Thời gian hoàn vốn cho biết bao lâu thì thu lại đủ số tiền đã bỏ ra. Máy in ở mục 3.2 có ROI tổng 41,7% nhưng cần 2,4 năm mới hoàn vốn, nên doanh nghiệp phải chắc dòng tiền đủ chịu trong thời gian đó.

8.3. Tính ROI bằng Excel như thế nào?

Nhập chi phí đầu tư vào ô B1, giá trị thu về vào ô B2, gõ =(B2-B1)/B1 và định dạng phần trăm. ROI theo năm: =(1+B3)^(1/B4)-1, với B3 là ROI tổng, B4 là số năm.

Kết luận

Tóm lại, ROI là gì? Đó là tỷ suất hoàn vốn, tức tỷ lệ lợi nhuận ròng trên chi phí đầu tư, công cụ giúp doanh nghiệp biết mỗi đồng chi ra có thật sự sinh lời. Hãy tính ROI trên lợi nhuận chứ không phải doanh thu, tính cả giá trị khách quay lại, quy đổi theo năm khi so sánh và chỉ duyệt khoản đầu tư vượt mức ROI tối thiểu. Khi ROI được đo đúng cho từng kênh, anh/chị sẽ biết chính xác nên rót thêm tiền vào đâu và cắt ở đâu.

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN KHÓA HỌC CỦA MR. TONY DZUNG

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN KHÓA HỌC CỦA HBR
Đăng ký ngay